Zapisz się na NEWSLETTER

Jeśli chcesz otrzymywać informację o nowościach na stronie wypełnij poniższy formularz.

E-mail:
ZALEŻNOŚCI PLONU I JAKOŚCI ZIARNA CHLEBOWEJ ODMIANY PSZENICY OZIMEJ OD WYBRANYCH WŁAŚCIWOŚCI GLEBY W RÓŻNYCH STANOWISKACH W ZMIANOWANIU
Iwona Jaskulska
Rok: 2013
ISSN: 0209-0597

W latach 2008-2011 przeprowadzono dwa doświadczenia polowe z uprawą psze-nicy ozimej ‘Batuta’ w Stacji Badawczej w Mochełku (53o13’ N; 17o51’ E) na glebie płowej typowej należącej pod względem rolniczej przydatności do kompleksu żytniego bardzo dobrego i IVa klasy bonitacyjnej. Doświadczenie pierwsze obejmowało 112 jednostek eksperymentalnych, na których pszenicę wysiewano po grochu siewnym,  a następnie przez dwa lata po sobie. W doświadczeniu drugim pszenica ozima wystę-powała corocznie w trzech stanowiskach: po grochu siewnym, pszenicy ozimej i po monokulturze pszenicy. Każde stanowisko liczyło 28 poletek zróżnicowanych pod względem warunków glebowych. Źródłem zróżnicowania właściwości fizycznych  i chemicznych gleby w obu doświadczeniach była jej naturalna, niesystematyczna zmienność wynikająca z genezy i położenia oraz wcześniejsze wieloletnie zróżnicowa-ne nawożenie organiczne i mineralne.
Celem badań była ocena zależności plonu i cech jakości ziarna chlebowej odmiany pszenicy ozimej od niektórych fizycznych i chemicznych właściwości gleby oraz wpływu stanowisk o różnej wartości przyrodniczej na związek plonu i jakości ziarna  z warunkami glebowymi. Określono m.in.: zmienność plonu oraz jakości ziarna pod wpływem zróżnicowanych warunków glebowych, siłę i kierunek związku pomiędzy niektórymi właściwościami gleby a plonem i cechami jakości ziarna, zależność pomię-dzy łącznym oddziaływaniem właściwości gleby a zespołem cech określających plon  i jego jakość, stopień zależności plonu i jakości ziarna pszenicy od właściwości gleby  w stanowiskach o różnej wartości przyrodniczej.
Na glebie kompleksu żytniego bardzo dobrego względna zmienność plonu pszeni-cy ozimej była większa niż cech jakościowych, ale na ogół mniejsza niż zmienność warunków glebowych ją powodujących. Plon i jakość ziarna pszenicy ozimej kształto-wane były przez liczne fizyczne oraz chemiczne właściwości gleby. Znaczenie warun-ków glebowych w agrotechnice pszenicy zwiększało się wraz z pogorszeniem stanowi-ska w zmianowaniu. Wyrazem tego jest na ogół więcej właściwości gleby skorelowa-nych z plonem i cechami ziarna oraz większa wartość współczynników determinacji tych zależności w stanowisku po pszenicy niż po grochu siewnym.  
W stanowisku po grochu siewnym zależność plonu od wielu właściwości gleby,  w tym wskaźnika pH i zasobności w przyswajalne formy fosforu, potasu i magnezu była słabsza niż w stanowiskach po pszenicy. W stanowisku tym można uzyskać ziarno o dobrej jakości technologicznej nawet na glebie lekkiej. Nie wystąpiła bowiem zależ-ność zawartości białka i glutenu oraz wskaźnika sedymentacji od udziału frakcji pia-skowej w składzie granulometrycznym, zawartości węgla organicznego, ilości azotu mineralnego i wilgotności gleby.
Stwierdzono istotne współzależne oddziaływanie na plon ziarna wzrastających wartości wskaźnika pH, zawartości magnezu przyswajalnego, ilości azotu mineralnego na początku strzelania w źdźbło i wilgotności gleby przy małej zawartości frakcji pia-skowej w glebie. Wysoki plon pszenicy ozimej związany był z dużą wartością masy tysiąca ziaren, wyrównania i gęstości ziarna w stanie zsypnym. Cechy te były dodatnio skorelowane i silnie związane z udziałem frakcji pyłowej i iłowej w uziarnieniu gleby, zawartością węgla organicznego, a także wilgotnością gleby w okresie wiosennej wege
tacji roślin. Niekorzystny wpływ licznych właściwości gleby na zawartość białka i glu-tenu, wskaźnik sedymentacji oraz szklistość ziarna można tłumaczyć ujemną korelacją pomiędzy plonem a jakością ziarna.
Zespołem właściwości gleby kształtującym duży plon pszenicy ozimej o jednocze-śnie wysokiej wartości fizycznych cech ziarna był głównie malejący udział frakcji pia-skowej, mniejsza ilość azotu mineralnego i wilgotność gleby w okresie rozwoju ziar-niaków oraz w mniejszym stopniu większa zawartość węgla organicznego i magnezu przyswajalnego, a także wilgotność gleby na przedwiośniu i w fazie strzelania  w źdźbło. Wzrost zawartości węgla organicznego oraz fosforu i magnezu, ilości azotu mineralnego w fazach intensywnego wzrostu, a także wskaźnika pH gleby powodował niewielki wzrost plonu, ale jednocześnie spadek szklistości ziarna i zawartości białka.



TA STRONA UŻYWA COOKIE. Ta strona używa informacji zapisanych za pomocą plików cookies. Więcej informacji na stronie Polityce prywatności. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.