Zapisz się na NEWSLETTER

Jeśli chcesz otrzymywać informację o nowościach na stronie wypełnij poniższy formularz.

E-mail:

OCENA POTRZEB I EFEKTÓW MIKRONAWODNIEŃ SZPARAGA (Asparagus officinalis L.) NA OBSZARZE SZCZEGÓLNIE DEFICYTOWYM W WODĘ


Roman Rolbiecki
Rok: 2013
ISBN: 978-83-61314-35-6
ISSN: 0209-0597

Ścisły eksperyment polowy z zastosowaniem mikronawodnień (nawadniania kro-plowego i mikrozraszania) jako czynnika zwiększającego produkcyjność gleby bardzo lekkiej poprzez zapewnienie jej optymalnej wilgotności w uprawie szparaga (intensywnej rośliny wieloletniej) przeprowadzono w latach 2000- 2008 na polu doświadczalnym Kate-dry Melioracji i Agrometeorologii Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego  w Bydgoszczy. Doświadczenie zostało przeprowadzone na obszarze szczególnie deficy-towym w wodę, charakteryzującym się glebą o bardzo małych zdolnościach retencyjnych (bardzo lekką) oraz bardzo niskimi opadami atmosferycznymi w sezonie wegetacyjnym.  
Przeprowadzone badania miały na celu:  
–  określenie potrzeb wodnych – polowego zużycia wody (S) szparaga uprawianego na
glebie bardzo lekkiej w warunkach prowadzonych mikronawodnień,  
–  ocenę przydatności modeli Grabarczyka oraz Hargreavesa w modyfikacji Droogersa
i Allena do obliczania ewapotranspiracji referencyjnej (ETo),  
–  wyznaczenie współczynników roślinnych (kc) dla wzorów Grabarczyka i Hargreave-
sa w modyfikacji Droogersa i Allena oraz określenie potrzeb wodnych szparaga na podstawie kryterium klimatycznego (ETp),  
– określenie niedoborów wody oraz potrzeb nawodnieniowych szparaga na obszarze szczególnie deficytowym w wodę,  
– sprawdzenie reakcji różnych odmian szparaga uprawianych na bielone wypustki na nawadnianie kroplowe i mikrozraszanie w warunkach gleby bardzo lekkiej,  
– próbę określenia efektywności ekonomicznej zastosowanych systemów nawadniania w uprawie szparaga na glebie bardzo lekkiej.
Potrzeby wodne utożsamiane z polowym zużyciem wody (S) szparaga uprawiane-go na glebie bardzo lekkiej w warunkach optymalnej wilgotności gleby w sezonie na-wodnieniowym były zmienne i zależały od przebiegu warunków opadowych  w kolejnych sezonach wegetacyjnych. Polowe zużycie wody (SK) w warunkach nawad-niania kroplowego wyniosło średnio na plantacji nieplonującej 232 mm, natomiast na plonującej 246 mm. W warunkach mikrozraszania (SM) sumaryczne zużycie wody wy-nosiło średnio 256 mm na plantacji nieplonującej oraz 280 mm na plonującej. Dobowe zużycie wody rosło wraz ze wzrostem pędów asymilacyjnych szparaga w sezonie na-wodnieniowym od czerwca do sierpnia. Średnia wartość ewapotranspiracji refe-rencyjnej (ETo) dla okresu nawodnieniowego szparaga obliczonej za pomocą modelu Grabarczyka była niższa od uzyskanej przy użyciu modelu Hargreavesa w modyfikacji Droogersa i Allena.  
Wartości współczynników roślinnych (kc) dla modelu Grabarczyka (kcG) wyniosły dla miesiącach okresu nawodnieniowego plantacji nieplonującej: w czerwcu – 0,5; lipcu – 0,8; sierpniu – 0,9, natomiast dla modelu Hargreavesa w modyfikacji Droogersa i Allena  (kcHDA): w czerwcu – 0,4; lipcu – 0,7; sierpniu – 0,8. Współczynniki roślinne (kc)  w okresie nawodnieniowym plantacji plonującej wyniosły dla modelu Grabarczyka (kcG): w czerwcu – 0,5; lipcu – 0,8; sierpniu – 1,1, a dla modelu Hargreavesa w mody-fikacji Droogersa i Allena (kcHDA): w czerwcu – 0,5; lipcu – 0,8; sierpniu – 1,1. Ewapotranspiracja potencjalna szparaga obliczona na podstawie modelu Grabarczyka (ETpG) wyniosła średnio w warunkach mikrozraszania na plantacji nieplonującej 257 mm, natomiast na plonującej 279 mm. W warunkach nawadniania kroplowego sumaryczne zużycie wody równało się średnio 210 mm na plantacji nieplonującej oraz 248 mm na plantacji plonującej. Ewapotranspiracja potencjalna szparaga obliczona na podstawie mo-delu Hargreavesa w modyfikacji Droogersa i Allena (ETpHDA) równała się średnio w wa-runkach mikrozraszania na plantacji nieplonującej 258 mm, natomiast na plonującej  285 mm. W warunkach nawadniania kroplowego sumaryczne zużycie wody wynosiło średnio 208 mm na plantacji nieplonującej oraz 251 mm na plantacji plonującej.  
Średnie potrzeby nawadniania szparaga na plantacji nieplonującej kształtowały się, zależnie od metody obliczenia potrzeb wodnych, na poziomie od 38 do 90 mm dla na-wadniania kroplowego oraz od 108 do 116 mm dla mikrozraszania. W przypadku plantacji plonującej potrzeby te wynosiły 114-119 mm dla nawadniania kroplowego oraz 147-153 mm dla mikrozraszania.
Nawadnianie kroplowe oraz mikrozraszanie istotnie wpłynęło na wzrost pędów asymilacyjnych szparaga oraz istotnie zwiększyło plon handlowy bielonych wypustek. Średnie przyrosty plonu pod wpływem zastosowania nawadniania kroplowego wyniosły 2,9 t·ha–1 i 2,8 t·ha–1 przy mikrozraszaniu. Spośród uprawianych odmian najlepszą re-akcję na nawadnianie stwierdzono dla odmiany Gijnlim, bowiem przyrost jej plonu handlowego pod wpływem nawadniania wyniósł średnio 4,5 t·ha–1. Odmiana ta również cechowała się najwyższym potencjałem plonotwórczym w warunkach stosowania na-wodnień na glebie bardzo lekkiej (średni plon handlowy 10,5 t·ha–1). Zastostowanie nawadniana było efektywne ekonomicznie. Najwyższe wartości nadwyżki bezpośred-niej uzyskano dla nawadniania kroplowego oraz odmiany Gijnlim.  
Nawadnianie kroplowe było efektywniejszym systemem nawadniania szparaga niż mikrozraszanie. Rośliny szparaga uprawiane na poletkach nawadnianych kroplowo charakteryzowały się mniejszym zużyciem wody oraz potrzebami nawodnieniowymi. Uzyskane przyrosty plonów pod wpływem zastosowania tego systemu nie różniły się istotnie od uzyskanych z obiektów mikrozraszanych, chociaż zastosowane średnie su-maryczne dawki wody przy systemnie kroplowym były o 26% niższe.
Zastosowanie nowoczesnej technologii mikronawodnień (nawadniania kroplo-wego i mikrozraszania) zwiększa możliwości produkcyjne gleby bardzo lekkiej poprzez zapewnienie optymalnych warunków wilgotnościowych, pozwalających osiągać wzrost plonów uprawianych roślin na obszarze szczególnie deficytowym w wodę.




TA STRONA UŻYWA COOKIE. Ta strona używa informacji zapisanych za pomocą plików cookies. Więcej informacji na stronie Polityce prywatności. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.